voplitВопросы литературыVoprosy literatury0042-8795Avtonomnaja nekommercheskaja organizacija Redakcija zhurnala kritiki i literaturovedenija «Voprosy literatury»10.31425/0042-8795-2023-4-121-141voplit-651Research ArticleПОЛИТИЧЕСКИЙ ДИСКУРСPOLITICAL DISCOURSE«Красные Евы». Советская эмансипация на страницах польской периодики межвоенного периода‘Red Evas.’ Soviet emancipation in the interwar Polish pressСобескаА. Э.SobieskaA. E.

Анна Эдмундовна Собеска - доктор филологических наук 00-330, г. Варшава, ул. Новый Свят, д. 72

Anna E. Sobieska - PhD hab.72 Nowy Świat St., Warsaw, 00-330

anna.sobieska@ibl.waw.plИнститут литературных исследований Польской академии наукПольшаInstitute of Literary Research of the Polish Academy of SciencesPoland20230908202304121141Copyright © Avtonomnaja nekommercheskaja organizacija Redakcija zhurnala kritiki i literaturovedenija «Voprosy literatury», 20232023Avtonomnaja nekommercheskaja organizacija Redakcija zhurnala kritiki i literaturovedenija «Voprosy literatury»Avtonomnaja nekommercheskaja organizacija Redakcija zhurnala kritiki i literaturovedenija «Voprosy literatury»https://www.voplit.com/jour/about/submissions#copyrightNoticehttps://www.voplit.com/jour/article/view/651

Статья посвящена обзору польской межвоенной периодики (национал-католические, левые, феминистские издания) с точки зрения ее интереса к теме женской эмансипации в Советской России. Анализ oбразов советских женщин, способ видения и oценка преобразований, происходивших в Советском Союзе после 1917 года, показывают сложность польско-российских отношений, отягощенных женоненавистничеством, национализмом, патриархальностью и католическим традиционализмом польской культуры.

The article dwells on portrayals of Russian women in the interwar discourse of the Polish press. The study attempts to reinterpret them and deconstruct the gender stereotypes responsible for inaccuracies in the depictions. Analysis of the assessments offered for the phenomenon of post-1917 Soviet emancipation by the interwar Polish press (national-Catholic, leftist, and feminist publications) centres on discussions of emancipation in the labour market and Russian women taking over typically masculine roles. Among the ‘female’ topics directly related to the perception of the new Soviet culture was the ‘Soviet experiment:’ women gained access to what used to be exclusively male professions. Sadly, reports of Soviet emancipation in the selected titles often boil down to a few suggestions about changes in the Soviet woman’s life described as Bolshevik manipulations. It appears, therefore, that Polish-Russian cultural contacts were compromised by the Polish disorientating gender role models and related ideas of the Polish identity, distorted by the misogyny, nationalism, patriarchalism, and Catholic traditions of Polish culture.

польско-русские культурные связиэмансипациясоветская женщинаженоненавистничествоPolish-Russian cultural tiesemancipationthe Soviet womanmisogynyReferencesAnna Pawłowa wycofuje się ze sztuki // Światowid. 1925. No. 6. S. 17.Anna Pawlowa wycofuje sie ze sztuki. (1925). Swiatowid, 6, s. 17. (In Polish).Aramis. Cuda energii kobiecej w Sowietach // Moja przyjaciółka. 1934. No. 4.S. 2–3.Aramis. (1934). Cuda energii kobiecej w Sowietach. Moja Przyjaciolka, 4, s. 2-3. (In Polish).ATMA. Kobieta w Polsce i w Raju sowieckim // Hasło Polki. 1938. No. 3. S. 1.ATMA. (1938). Kobieta w Polsce i w Raju sowieckim. Haslo Polki, 3, s. 1. (In Polish).Blüth R. M. Renowacja rodziny w ZSRR // Verbum. 1936. No. 1. S. 174–219.B. r. (1937). Kobieta w raju sowieckim. Tecza, 9, s. 69. (In Polish).B. r. Kobieta w raju sowieckim // Tęcza. 1937. No. 9. S. 69.Bluth, R. M. (1936). Renowacja rodziny w ZSRR. Verbum, 1, s. 174-219. (In Polish).Chińskie fajerki do ogrzewania rąk i nóg // Bluszcz. 1932. No. 48. S. 14.Chinskie fajerki do ogrzewania rak i nog. (1932). Bluszcz, 48, s. 14. (In Polish).Córka miliardera amerykańskiego... // Bluszcz. 1932. No. 48. S. 14.Corka miliardera amerykanskiego... (1932). Bluszcz, 48, s. 14. (In Polish).Czapiński K. W ważnej sprawie. Towarzysze-mężczyźni a ruch kobiecy // Głos Kobiet. 1935. No. 9–10. S. 9–10.Czapinski, K. (1935). W waznej sprawie. Towarzysze-mezczyzni a ruch kobiecy. Glos Kobiet, 9-10, s. 9-10. (In Polish).Czapska M. Nędza kobiet i dzieci w Rosji sowieckiej // Kobieta Współczesna. 1928. No. 4. S. 4–5.Czapska, M. (1928). Nedza kobiet i dzieci w Rosji sowieckiej. Kobieta Wspolczesna, 4, s. 4-5. (In Polish).Czego nie pokazuje się w Z.S.R.R. // Bluszcz. 1934. No. 45. S. 1416.Czego nie pokazuje sie w Z.S.R.R. (1934). Bluszcz, 45, s. 1416. (In Polish).D. K. Kobiety pozbawione pracy // Głos Kobiet. 1934. No. 7–8. S. 5–6.D. K. (1934). Kobiety pozbawione pracy. Glos Kobiet, 7-8, s. 5-6. (In Polish).Janion M. Mesjanizm to zguba dla Polski // Polska Newsweek. 2016. 28 kwietnia. URL: https://www.newsweek.pl/kultura/prof-maria-janionna-kongresie-kultury-polskiej-krytykuje-mesjanizm/c4crvwm (дата обращения: 28.04.2023).Janion, M. (2016). Mesjanizm to zguba dla Polski. Polska Newsweek, [online] 28 kwietnia. Available at: https://www.newsweek.pl/kultura/prof-maria-janion-na-kongresie-kultury-polskiej-krytykuje-mesjanizm/c4crvwm [Accessed 28 Apr. 2023]. (In Polish).Jankowski T. Rola oświaty w ZSRR // Lewy Tor. 1935. No. 5. S. 14–18.Jankowski, T. (1935). Rola oswiaty w ZSRR. Lewy Tor, 5, s. 14-18. (In Polish).Jordan F. Odrodzenie rodziny w Rosji sowieckiej // Tęcza. 1936. No. 1. S. 23–26.Jordan, F. (1936). Odrodzenie rodziny w Rosji sowieckiej. Tecza, 1, s. 23-26. (In Polish).K. W. Ewy czerwonego raju // Światowid. 1936. No. 1. S. 7–8.K. W. (1936). Ewy czerwonego raju. Swiatowid, 1, s. 7-8. (In Polish).Kobieta w Sowietach // Tygodnik Ilustrowany. 1932. No. 23. S. 7.Kobieta w Sowietach. (1932). Tygodnik Ilustrowany, 23, s. 7. (In Polish).Kobieta zastępcą maszynisty przy turbinie o sile 50000 koni // Bluszcz. 1934а. No. 39. S. 1226.Kobieta zastepca maszynisty przy turbinie o sile 50000 koni. (1934a). Bluszcz, 39, s. 1226. (In Polish).Kobieta kieruje traktorem w Sowietach // Bluszcz. 1934b. No. 42. S. 1315.Kobieta kieruje traktorem w Sowietach. (1934b). Bluszcz, 42, s. 1315.(In Polish).Kobiety — górniczki // Bluszcz. 1932. No. 52–53. S. 19.Kobiety — gorniczki. (1932). Bluszcz, 52-53, s. 19. (In Polish).Kobiety pracują w portach // Bluszcz. 1934. No. 30. S. 938.Kobiety pracuja w portach. (1934). Bluszcz, 30, s. 938. (In Polish).Kobiety w kolejnictwie rosyjskim // Czas. 1939. No. 11. S. 10.Kobiety w kolejnictwie rosyjskim. (1939). Czas, 11, s. 10. (In Polish).Kongres kobiet pracujących w Moskwie // Światowid. 1926. No. 13. S. 3.Kongres kobiet pracujacych w Moskwie. (1926). Swiatowid, 13, s. 3. (In Polish).Krahelska H. Wśród książek // Lewy Tor. 1935. No. 67. S. 45–48.Krahelska, H. (1935). Wsrod ksiazek. Lewy Tor, 67, s. 45-48. (In Polish).Krahelska H. Praca kobiet w przemyśle metalowym // Głos Kobiet. 1939. No. 6. S. 4.Krahelska, H. (1939). Praca kobiet w przemysle metalowym. Glos Kobiet, 6, s. 4. (In Polish).Ludzie z kołchozu // Światowid. 1934. No. 16. S. 12.Ludzie z kolchozu. (1934). Swiatowid, 16, s. 12. (In Polish).M. d. d. Towarzysze! W prawo zwrot! // Światowid. 1936. No. 2. S. 8–9.M. d. d. (1936). Towarzysze! W prawo zwrot! Swiatowid, 2, s. 8-9. (In Polish).Mleczarki i dobre gospodynie // Bluszcz. 1932. No. 51. S. 15.Mleczarki i dobre gospodynie. (1932). Bluszcz, 51, s. 15. (In Polish).Nie ma za wysokich progów // Głos Kobiet. 1936. No. 16. S. 3.Nie ma za wysokich progow. (1936). Glos Kobiet, 16, s. 3. (In Polish).Ognisko nierządu: propagowanie prostytucji w Rosji // Kurier Wileński. 1924. No. 15. S. 1.Ognisko nierzadu: propagowanie prostytucji w Rosji. (1924). Kurier Wilenski, 15, s. 1. (In Polish).Pani Kołontaj, poseł sowiecki w Norwegii, słynna z rozwiązłego życia, propagatorka rozpusty // Biesiada Literacka. 1925. No. 15. S. 15.Pani Kolontaj, posel sowiecki w Norwegii, slynna z rozwiazlego zycia, propagatorka rozpusty. (1925). Biesiada Literacka, 15, s. 15. (In Polish).Rozmnażajcie się // Głos Kobiet. 1934. No. 1–2. S. 8–9.Rozmnazajcie sie. (1934). Glos Kobiet, 1-2, s. 8-9. (In Polish).Tak się odbywa konkurs na najpiękniejsze oczy // Bluszcz. 1932. No. 48. S. 15.Tak sie odbywa konkurs na najpiekniejsze oczy. (1932). Bluszcz, 48, s. 15. (In Polish).Weychert-Szymanowska W. Położenie kobiety pracującej w Sowietach // Głos Kobiet. 1934. No. 7–8. S. 4–5.Weychert-Szymanowska, W. (1934). Polozenie kobiety pracujacej w Sowietach. Glos Kobiet, 7-8, s. 4-5. (In Polish).Wracają Kozacy... // Światowid. 1936. No. 22. S. 13.Wracaja Kozacy... (1936). Swiatowid, 22, s. 13. (In Polish).Współczesna monarchini w starodawnej karocy // Bluszcz. 1932. No. 49. S. 14Wspolczesna monarchini w starodawnej karocy. (1932). Bluszcz, 49, s. 14. (In Polish).

The authors declare that there are no conflicts of interest present.